Wielu z nas marzy o zielonym trawniku, pachnących kwiatkach, wygodnym leżaku w cieniu drzewa. Współczesne budownictwo mieszkaniowe nie zawsze jednak daje nam takie możliwości. Co zrobić, gdy dysponujemy kilkoma metrami kwadratowymi własnej przestrzeni, a na zieleń osiedlową nie bardzo można liczyć?

Przede wszystkim zacznijmy od podstawowych pytań: jaką powierzchnię możemy zagospodarować, co chcemy tam mieć, ile czasu zamierzamy poświęcać naszemu ogródkowi, na jakie koszty możemy sobie pozwolić?
Zieleń można urządzić niemal w każdym miejscu. Podejdźmy jednak do tego rozsądnie. Na niewielkiej działce nie będziemy mieć wszystkiego: huśtawki pod jabłonią, oczka wodnego z kaskadą, altany, grilla i placu zabaw. Zasadą projektowania małych przestrzeni jest zmniejszanie liczby elementów, a nie zmniejszanie ich rozmiarów i „upychanie” we wszystkie wolne kąty. Zastanówmy się więc, jakie korzyści chcemy mieć z naszego ogrodu.

Co najpierw?

Przede wszystkim musimy wiedzieć, jaką powierzchnię możemy przeznaczyć na zielony zakątek. Przydatna będzie długa taśma miernicza oraz kartka w kratkę i ołówek. Naszkicujmy kształt naszego przyszłego ogródka na kartce, a następnie zmierzmy wszystkie niezbędne boki i odległości, zapisując je na naszym planie.
W następnym etapie należy określić usytuowanie ogródka względem stron świata
i budynków. Warto zrobić to w słoneczny dzień. Można wówczas zaobserwować kilkukrotnie w ciągu dnia, jakie elementy otoczenia rzucają cień i dokąd on sięga. Od tego bowiem zależy, jakie rośliny będziemy mogli posadzić.

Grill czy oczko wodne

Każdy z nas, marząc o ogrodzie, kojarzy go z określonymi czynnościami. Skoro nie możemy mieć wszystkiego, dobrze jest przeanalizować własny tryb życia i wybrać to, co sprawia nam największą przyjemność. Dla wielbiciela książek na pewno niezbędnym miejscemw ogrodzie będzie wygodny leżak lub ławka w cieniu, gdzie w otoczeniu zieleni i kwiatów będzie mógł się zagłębić w ulubioną lekturę. Tym, którzy kochają kąpiele słoneczne, największą radość sprawi zapewne kawałek słonecznego trawnika lub tarasu, na którym można rozłożyć kolorową matę. Jeżeli lubimy spotkania z przyjaciółmi, warto pomyśleć o wygodnych, eleganckich meblach ogrodowych i miejscu do grillowania. Jesteśmy rodzicami małego dziecka? Zorganizujmy dla niego piaskownicę i kilka bezpiecznych urządzeń zabawowych, aby mógł spędzać ciepłe dni na dworze, gdy my zajęci jesteśmy domowymi obowiązkami.
Ogródek warzywny? Proszę bardzo. Dla świeżych marchewek, szczypiorku i ziół warto wygospodarować choćby i niewielką grządkę.

Linijka, ołówek i wycinanki

Kiedy już wybierzemy najważniejsze elementy dla naszego przyszłego ogródka, zabawmy się w wycinanki. Planszę, przedstawiającą nasz teren, narysujmy w odpowiedniej skali, zgodnie z wykonanymi pomiarami. Warto rysować na papierze w kratkę – daje nam lepszy pogląd na odległości, między poszczególnymi elementami.
Teraz na kolorowych kartkach narysujmy w tej samej skali kontury elementów, które chcielibyśmy umieścić w ogrodzie. Wycięte z kolorowego papieru meble, piaskownicę, huśtawkę, czy pojemniki z roślinami możemy łatwo układać w dowolnych konfiguracjach, tak aby wybrać najbardziej funkcjonalny i estetyczny układ. Dobrze jest fotografować poszczególne kompozycje, żeby móc na końcu wybrać tę, która najbardziej nam odpowiada.


Pachnące kwiatki czy zdrowa pietruszka?

Gdy już rozstawimy główne elementy, będziemy wiedzieli, w jakich miejscach możemy posadzić rośliny i jakie tam panują warunki świetlne. Oczywiście projektując ogródek na tarasie, czy patio, mamy do dyspozycji jedynie pojemniki z roślinami, ale i te dają nam wiele możliwości. Nawet w skrzynkach i donicach możemy założyć ogródek warzywny na własne potrzeby lub stworzyć barwną kompozycję kwiatową. Wszystko zależy od naszej pomysłowości i zaangażowania. Pamiętajmy jednak, że jeżeli chcemy mieć ogródek efektowny i zadbany, musimy poświęcać mu czas. Szczególnie na małej przestrzeni nie można dopuścić, by rośliny rozrastające się w sposób niekontrolowany i przypadkowy, zamiast zdobić otoczenie, tworzyły w nim nieład.

Planując rozmieszczenie roślin i wybierając gatunki pamiętajmy o podstawowych sprawach:

• Rośliny muszą być dostosowane do warunków świetlnych, panujących w naszych ogródku. Jeżeli dysponujemy niewielką, zacienioną przestrzenią, nie planujmy na niej róż, czy jałowców, które są roślinami światłolubnymi, bo zmarnieją i nie będą zdobić ogrodu. Jest wiele ładnych gatunków roślin, które świetnie znoszą nawet głębszy cień. Nie porywajmy się też na ogródek warzywny, gdyż bez dostępu słońca nie uzyskamy smacznych warzyw.

• Zanim kupimy jakikolwiek krzew, drzewo, czy pnącze, zapoznajmy się z jego charakterystyką. Mały, zgrabny krzewik po kilku latach może nam się rozrosnąć w potężny okaz. Trzeba więc znaleźć informację w literaturze lub zapytać sprzedawcę, jakie rozmiary może osiągnąć dany gatunek za jakiś czas. Do małych ogrodów nie wybierajmy roślin dużych i szybko rosnących. Nie sadźmy też zbyt dużej liczby roślin aby po kilku latach nie zrobiła się nam „dżungla”.

• Jeżeli nie mamy zbyt wiele czasu na pielęgnację naszego ogródka, wybierzmy takie gatunki, które są trwałe i efektowne nawet przy minimalnym zaangażowaniu ogrodnika. Rośliny, wymagające troskliwej opieki nie sprawdzą się, jeżeli zostaną tej opieki pozbawione, a zamiast stanowić naszą chlubę, będą marnieć i szpecić ogród.

Efektowne akcenty

Aby stworzyć przestrzeń nie tylko funkcjonalną ale też zapadającą w pamięć, warto wprowadzić oryginalne akcenty, przyciągające wzrok barwą, fakturą czy kształtem. Jeżeli mamy czas na szperanie w katalogach, być może znajdziemy tam ciekawe meble, poduszki, czy pojemniki dla roślin. Pamiętajmy jednak o tym, że samemu również można stworzyć niepowtarzalne dekoracje. Czasem wystarczy puszka farby w żywym kolorze, barwna tkanina i odrobina fantazji i nasze otoczenie przybiera całkiem nowe oblicze.

Urządzenie niewielkiego skrawka zieleni wcale nie jest takie trudne. Żeby jednak efekt końcowy był funkcjonalny, estetyczny i trwały, musimy wszystko dokładnie przemyśleć na samym początku. Jeżeli więc nie mamy czasu lub pomysłów, lepiej poprośmy o pomoc specjalistę.


Magdalena Barczak
Projektowanie ogrodów Wrocław