Stylizowanie ogrodów- ogród orientalny
Ogrody Dalekiego Wschodu od dawna urzekają i fascynują Europejczyków. Chiny i Japonia przez wieki izolacji od zewnętrznych wpływów, wykształciły wyjątkową i niepowtarzalną kulturę i sztukę. Ogród orientalny jest chyba najtrudniejszym do stworzenia ogrodem. Prawdziwy chiński czy japoński zakątek wymaga od projektanta ogromnej wiedzy, wyczucia kompozycji oraz znajomości kultury Dalekiego Wschodu. Mniej wymagający jest natomiast ogród stylizowany na orientalny. Przy tworzeniu takiego założenia pamiętać należy przede wszystkim, że wg dalekowschodnich wierzeń człowiek i natura są partnerami, a ogród ma zastąpić cały wszechświat. Nie ma problemu gdy dysponujemy dużą przestrzenią.
Ale co jeżeli do dyspozycji mamy tylko mały przydomowy ogródek? Przecież nie stworzymy tam stawu z kaskadą i mostkiem, z pawilonem i wielkimi skałami w tle. W takiej sytuacji należy się skupić na odpowiednio dobranych detalach i pamiętać, że ogrody Orientu charakteryzuje harmonia, prostota i minimalizm. Najważniejsze jest wrażenie naturalności i braku ingerencji człowieka. Unikajmy więc prostych linii i form, równo wytyczonych rabat czy trawników. Zastąpić je należy płynnymi i wijącymi się liniami, asymetrycznymi układami oraz miękkimi kształtami.
Yin i Yang - woda i skały
W ogrodach chińskich i japońskich podstawowymi elementami są rzeźba terenu i architektura, które oznaczają stałość. Rośliny natomiast, ze względu na swoją zmienność i brak trwałości, odgrywają tu drugorzędną rolę.
Najważniejsze są skały. Symbolizują one góry, siłę i niedostępność, uznawane są za element męski „yang”. Gdy dysponujemy dużym terenem, warto wykorzystać monumentalne bloki skalne, dla mniejszych założeń wystarczą niewielkie kamienie, ułożone pojedynczo lub w grupach po 3, 5 i 7. Nieparzysta liczba elementów i ich nieregularne ułożenie nadają kompozycji bardziej naturalnego charakteru. Głazy mogą stać lub leżeć, najlepiej gdy pokryte są szczelinami i porośnięte porostami- im bardziej naturalnie i dziko wyglądają, tym lepiej.
Drugim najważniejszym elementem w naszym orientalnym ogrodzie będzie woda. Symbolizuje ona pierwiastek żeński „yin”, jest źródłem życia i równoważy twardość skał. W większych założeniach może to być rzeczka, strumień, albo staw położony w centralnej części ogrodu. Wspaniały efekt uzyskamy, gdy w wodzie pływać będą kolorowe karasie i karpie koi. W przypadku małego ogródka, wystarczy oczko wodne, czy niewielka kaskada. Możemy również wprowadzić „sztuczną wodę”, czyli przedstawić strumień czy staw symbolicznie, przez użycie kamieni i piasku.
Ogród japoński we Wrocławiu
Pawilony, altany, bramy księżycowe
Budynki i obiekty architektoniczne odgrywają w ogrodzie orientalnym bardzo ważną rolę. Pełnią nie tylko funkcję użytkową, ale też dekoracyjną. Często to właśnie dobrze dobrane detale świadczą o charakterze ogrodu. Podstawowym i najbardziej charakterystycznym dla Orientu elementem są łukowate mostki. Pawilony herbaciane, altany i pagody są również typowe dla dalekowschodnich założeń. Oczywiście są one odpowiednie jedynie dla większych terenów zieleni. W mniejszych ogrodach doskonale prezentują się nieco drobniejsze elementy, jak na przykład dekoracyjne otwory w murach, tzw. bramy księżycowe, które mogą być przejściem do kolejnej części ogrodu lub akcentować ładny widok. Nawet pojedyncze stylizowane kamienne latarnie czy czasze na wodę mogą sprawić, że przestrzeń nabierze orientalnego smaku.
W ogrodzie oczywiście nie może zabraknąć dróg. Powinny być one kręte i prowadzić do wszystkich zakątków, odsłaniając kolejne widoki. Mogą być wąskie i wić się między skałami, wystrzegajmy się natomiast prostych i symetrycznie obsadzonych ścieżek. Najlepiej prezentują się drogi z dużych, płaskich kamieni lub z mozaiki drobniejszych kamieni, układanych w rozmaite wzory.
Stylizowane detale- ogrody tematyczne Hortulus
A co z zielenią?
Rośliny jako element nietrwały, odgrywają w ogrodach Dalekiego Wschodu drugorzędną rolę. Mają przede wszystkim znaczenie symboliczne. Cenione są też za wrażenia wizualne, a także za wydzielane zapachy czy dźwięki.
W ogrodach orientalnych sadzimy przede wszystkim drzewa i krzewy, rzadziej byliny i rośliny jednoroczne. Podstawą są gatunki zimozielone, natomiast te pięknie kwitnące i przebarwiające się stanowią kolorowe akcenty. Najważniejszymi roślinami są: sosna, bambus, jałowiec, klon palmowy, miłorząb. W Japonii wiśnia, a w Chinach śliwa stanowiła symbol nadchodzącej wiosny i była bardzo ważnym akcentem w ogrodzie. Doskonale prezentują się drzewa powyginane, ukształtowane w malownicze formy, często przypominające rośliny rosnące na górskich stokach. Z roślin o dekoracyjnych kwiatach powinniśmy pamiętać także o magnoliach, różanecznikach, piwoniach czy jaśminach. W Chinach wysoko ceniona była chryzantema, reprezentująca siłę życiową oraz storczyk urzekający pięknem kwiatów i zapachem.
Charakterystyczne dla sztuki orientalnej są także rośliny formowane przez odpowiednie cięcie, wyginanie i skręcanie. Sadzone w donicach drzewka bonsai doskonale nadają się do ozdoby małych ogrodów.
Duże znaczenie ma także lotos. Symbolizuje on sukces, oświecenie i dążenie do duchowej czystości. Rozkwitające latem lotosy pokrywają powierzchnie stawów i oczek wodnych, tworząc piękne, pachnące „wodne łąki”.
Ogród dendrologiczny w Glinnej
Karesansui, czyli ogród dla mniej cierpliwych
Karesansui to japoński styl suchego ogrodu. Jego najważniejszą cechą jest prostota i surowość. Przestrzeń kształtuje się w sposób symboliczny i wymagający intuicji i wyobraźni widza. Wodę zastępujemy żwirem. Kamienie układane pojedynczo lub w grupach przedstawiają skały i wodospady. Natomiast grabiony piasek imituje fale. Rośliny w suchym ogrodzie sadzimy pojedynczo lub wcale. Ogrody takie doskonale sprawdzają się w miejscach, gdzie utrudnione lub niemożliwe jest utrzymanie zieleni. Pozwalają uzyskać natychmiastowy efekt i nie wymagają wiele pracy, więc nadają się dla osób, które pragną mieć własny orientalny zakątek bez większego wysiłku.
Fragment ogrodu kamiennego
Ogród orientalny można stworzyć w każdym miejscu. Dostępnych jest wiele stylizowanych detali, które nadadzą naszemu kawałkowi zieleni odpowiedni charakter. Należy jednak projektować z wyczuciem i umiarem. Nie upychajmy na siłę rozmaitych dalekowschodnich elementów. Czasem jeden odpowiednio dobrany akcent wystarczy, by ogród nabrał orientalnego klimatu. Pamiętajmy, że sztuka Dalekiego Wschodu to przede wszystkim harmonia i prostota.
Magdalena Barczak
Projektowanie Ogrodów
Ale co jeżeli do dyspozycji mamy tylko mały przydomowy ogródek? Przecież nie stworzymy tam stawu z kaskadą i mostkiem, z pawilonem i wielkimi skałami w tle. W takiej sytuacji należy się skupić na odpowiednio dobranych detalach i pamiętać, że ogrody Orientu charakteryzuje harmonia, prostota i minimalizm. Najważniejsze jest wrażenie naturalności i braku ingerencji człowieka. Unikajmy więc prostych linii i form, równo wytyczonych rabat czy trawników. Zastąpić je należy płynnymi i wijącymi się liniami, asymetrycznymi układami oraz miękkimi kształtami.
Yin i Yang - woda i skały
W ogrodach chińskich i japońskich podstawowymi elementami są rzeźba terenu i architektura, które oznaczają stałość. Rośliny natomiast, ze względu na swoją zmienność i brak trwałości, odgrywają tu drugorzędną rolę.
Najważniejsze są skały. Symbolizują one góry, siłę i niedostępność, uznawane są za element męski „yang”. Gdy dysponujemy dużym terenem, warto wykorzystać monumentalne bloki skalne, dla mniejszych założeń wystarczą niewielkie kamienie, ułożone pojedynczo lub w grupach po 3, 5 i 7. Nieparzysta liczba elementów i ich nieregularne ułożenie nadają kompozycji bardziej naturalnego charakteru. Głazy mogą stać lub leżeć, najlepiej gdy pokryte są szczelinami i porośnięte porostami- im bardziej naturalnie i dziko wyglądają, tym lepiej.
Drugim najważniejszym elementem w naszym orientalnym ogrodzie będzie woda. Symbolizuje ona pierwiastek żeński „yin”, jest źródłem życia i równoważy twardość skał. W większych założeniach może to być rzeczka, strumień, albo staw położony w centralnej części ogrodu. Wspaniały efekt uzyskamy, gdy w wodzie pływać będą kolorowe karasie i karpie koi. W przypadku małego ogródka, wystarczy oczko wodne, czy niewielka kaskada. Możemy również wprowadzić „sztuczną wodę”, czyli przedstawić strumień czy staw symbolicznie, przez użycie kamieni i piasku.
Ogród japoński we Wrocławiu
Pawilony, altany, bramy księżycowe
Budynki i obiekty architektoniczne odgrywają w ogrodzie orientalnym bardzo ważną rolę. Pełnią nie tylko funkcję użytkową, ale też dekoracyjną. Często to właśnie dobrze dobrane detale świadczą o charakterze ogrodu. Podstawowym i najbardziej charakterystycznym dla Orientu elementem są łukowate mostki. Pawilony herbaciane, altany i pagody są również typowe dla dalekowschodnich założeń. Oczywiście są one odpowiednie jedynie dla większych terenów zieleni. W mniejszych ogrodach doskonale prezentują się nieco drobniejsze elementy, jak na przykład dekoracyjne otwory w murach, tzw. bramy księżycowe, które mogą być przejściem do kolejnej części ogrodu lub akcentować ładny widok. Nawet pojedyncze stylizowane kamienne latarnie czy czasze na wodę mogą sprawić, że przestrzeń nabierze orientalnego smaku.
W ogrodzie oczywiście nie może zabraknąć dróg. Powinny być one kręte i prowadzić do wszystkich zakątków, odsłaniając kolejne widoki. Mogą być wąskie i wić się między skałami, wystrzegajmy się natomiast prostych i symetrycznie obsadzonych ścieżek. Najlepiej prezentują się drogi z dużych, płaskich kamieni lub z mozaiki drobniejszych kamieni, układanych w rozmaite wzory.
Stylizowane detale- ogrody tematyczne Hortulus
A co z zielenią?
Rośliny jako element nietrwały, odgrywają w ogrodach Dalekiego Wschodu drugorzędną rolę. Mają przede wszystkim znaczenie symboliczne. Cenione są też za wrażenia wizualne, a także za wydzielane zapachy czy dźwięki.
W ogrodach orientalnych sadzimy przede wszystkim drzewa i krzewy, rzadziej byliny i rośliny jednoroczne. Podstawą są gatunki zimozielone, natomiast te pięknie kwitnące i przebarwiające się stanowią kolorowe akcenty. Najważniejszymi roślinami są: sosna, bambus, jałowiec, klon palmowy, miłorząb. W Japonii wiśnia, a w Chinach śliwa stanowiła symbol nadchodzącej wiosny i była bardzo ważnym akcentem w ogrodzie. Doskonale prezentują się drzewa powyginane, ukształtowane w malownicze formy, często przypominające rośliny rosnące na górskich stokach. Z roślin o dekoracyjnych kwiatach powinniśmy pamiętać także o magnoliach, różanecznikach, piwoniach czy jaśminach. W Chinach wysoko ceniona była chryzantema, reprezentująca siłę życiową oraz storczyk urzekający pięknem kwiatów i zapachem.
Charakterystyczne dla sztuki orientalnej są także rośliny formowane przez odpowiednie cięcie, wyginanie i skręcanie. Sadzone w donicach drzewka bonsai doskonale nadają się do ozdoby małych ogrodów.
Duże znaczenie ma także lotos. Symbolizuje on sukces, oświecenie i dążenie do duchowej czystości. Rozkwitające latem lotosy pokrywają powierzchnie stawów i oczek wodnych, tworząc piękne, pachnące „wodne łąki”.
Ogród dendrologiczny w Glinnej
Karesansui, czyli ogród dla mniej cierpliwych
Karesansui to japoński styl suchego ogrodu. Jego najważniejszą cechą jest prostota i surowość. Przestrzeń kształtuje się w sposób symboliczny i wymagający intuicji i wyobraźni widza. Wodę zastępujemy żwirem. Kamienie układane pojedynczo lub w grupach przedstawiają skały i wodospady. Natomiast grabiony piasek imituje fale. Rośliny w suchym ogrodzie sadzimy pojedynczo lub wcale. Ogrody takie doskonale sprawdzają się w miejscach, gdzie utrudnione lub niemożliwe jest utrzymanie zieleni. Pozwalają uzyskać natychmiastowy efekt i nie wymagają wiele pracy, więc nadają się dla osób, które pragną mieć własny orientalny zakątek bez większego wysiłku.
Fragment ogrodu kamiennego
Ogród orientalny można stworzyć w każdym miejscu. Dostępnych jest wiele stylizowanych detali, które nadadzą naszemu kawałkowi zieleni odpowiedni charakter. Należy jednak projektować z wyczuciem i umiarem. Nie upychajmy na siłę rozmaitych dalekowschodnich elementów. Czasem jeden odpowiednio dobrany akcent wystarczy, by ogród nabrał orientalnego klimatu. Pamiętajmy, że sztuka Dalekiego Wschodu to przede wszystkim harmonia i prostota.
Magdalena Barczak
Projektowanie Ogrodów