Ogrodnictwo to dziedzina sztuki ciesząca się w Japonii szczególnym poważaniem. Głęboki związek z naturą, jaki rozwinęli w sobie mieszkańcy Kraju Wschodzącego Słońca pod wpływem shinto (według Japończyków każde źródełko, drzewo czy kwiat mają własną „duszę” czy boga [kami]) doprowadził do stworzenia charakterystycznych i niezwykle malowniczych ogrodów w stylu japońskim. Kompozycje roślin, wody i skał charakteryzują się niezwykłą harmonią i elegancją – a jednocześnie szacunkiem do natury.

Rozwój buddyzmu, zwłaszcza odmiany zen, przyczynił się do powstania jednego z najbardziej niezwykłych typów ogrodów na świecie: tak zwanego „ogrodu suchego krajobrazu” (karesansui) lub „kamiennego ogrodu” (sekitei). Po raz pierwszy pojawiły się one w okresie Muromachi (Muromachi-jidai, XIV-XVI w.), najsłynniejszym chyba dziełem z tego okresu jest płaski ogród na dziedzińcu świątyni Ryoan-ji w Kioto.

Tym, co czyni ogrody zen wyjątkowymi jest całkowity brak wody – jedynymi elementami są piasek, żwir, kamienie oraz mech. W zasadzie niemożliwe jest pełne zrozumienie symboliki karesansui przez osobę pochodzącą z zewnątrz – wielopoziomowe odwołania do mitologii, filozofii i historii czynią tą dziedzinę sztuki hermetyczną. Jednocześnie jednak nawet kompletny laik może odbierać przekaz i idee twórców – badania neurologów i psychiatrów wykazują, że układ skał, kamieni i pustej przestrzeni oddziałuje na ludzką podświadomość. Opublikowany w prestiżowym magazynie „Nature” artykuł Gert J. Van Tondera, Michael J. Lyonsa i Yoshimichi Ejimy wskazuje, że znajdująca się między kamieniami w Ryoan-ji pusta przestrzeń generuje w podświadomości obraz drzewa, przechodzącego przez ustawiony w świątyni posąg Buddy – idealnie oddaje to więc podstawową wartość filozofii zen: pustkę.

Fale i linie na powierzchni piasku i żwiru symbolizują wodę, wszechświat, umysł i podróż – podczas gdy skały traktowane są jako wyspy, kości – bądź myśli, zakłócające i niepokojące harmonię umysłu i wszechświata. Równocześnie elementy te symbolizują tygrysa, smoka oraz serce – i tysiące innych metafor i przenośni, zrozumiałych – bądź w specyficzny sposób niezrozumiałych (sztuka i filozofia paradoksu...) tylko dla praktyków i mistrzów zen. Ogrody te służą przede wszystkim kontemplacji i medytacji – jednak kultura masowa, a także fascynacja wszystkim, co niezwykłe i egzotyczne sprawiły, że zdobyły popularność na Zachodzie – zarówno jako dekoracja oraz element tajemnicy – i powiewu egzotyki.

Co ciekawe – ogród zen wcale nie musi powstać w naszym ogrodzie. Dzięki analogicznej do sztuki bonsai metody bonseki możliwe jest „hodowanie” miniaturowego krajobrazu na płaskim naczyniu - możemy więc cieszyć się tradycyjnym, japońskim ogrodem w zaciszu naszego mieszkania.